Mofeta im. H. Świdzińskiego w Muszynie

Mofety to zjawiska geofizyczne z rodzaju ekshalacji wulkanicznych. Nazywa się tak specyficzne dziury w ziemi, z których wydobywa się chłodny wyziew dwutlenku węgla, ale bez dużej ilości pary wodnej, co towarzyszy wybuchom wulkanów. Mofety mają temperaturę poniżej 100 stopni Celsjusza i dlatego niekiedy są wykorzystywane w celach leczniczych, zwłaszcza jeśli znajdują się w sprzyjających warunkach przyrodniczych.

Muszyńska mofeta

W Muszynie występuje mofeta im. H. Świdzińskiego, znajdująca się właściwie dokładnie na granicy wsi Jastrzębik oraz Złockie, będąca jednocześnie najsłynniejszą mofetą w całej Polsce. Zlokalizowana na dnie w środkowej części Złockiego Potoku i od lat uznawana jest za pomnik przyrody nieożywionej. Została tak nazwana na cześć swojego odkrywcy, dzięki którego poszukiwaniom w 1938 roku natrafiono na to specyficzne i bardzo rzadkie zjawisko na terenie kraju. Jest jednak możliwe, że mofeta znana była mieszkańcom już wcześniej, lecz po prostu nie została naukowo opisana. Dowodzą tego między innymi legendy o Diabelskiej Dziurze, z której wydobywają się bąble i ciepło.

Dzięki staraniom gminnym mofeta została odpowiednio zabezpieczona. Wyodrębniono ją ze struktur potoku poprzez obudowanie miejsc (nazwanych Bulgotką i Dmuchawką), w których gazy wydobywają się na powierzchnię. Kamienna ochrona sprawia, że potok opływa obok, nie zakrywając ich w całości, dzięki czemu są doskonale widoczne. Zbudowano również specjalne dojście do Bulgotki i Dmuchawki wraz z tablicami informacyjnymi. Mofeta jest dostępna nieodpłatnie.

Informacje geologiczne

Mofeta im. H. Świdzińskiego jest nie tylko najsławniejszą, ale jednocześnie największą oraz najwydajniejszą. Mimo to jest nadal zbyt mała, aby posłużyła celom leczniczym, dlatego stanowi wyłącznie ciekawą atrakcję turystyczną. Dwutlenek węgla wydobywa się z niej w sposób ciągły, niezależnie od pogody, pory roku czy zdarzeń atmosferycznych. Jego wydobycie to około 600 metrów sześciennych w ciągu jednej godziny.

Mofeta wraz z krążącym w niej gazem zasila okoliczne źródła wód mineralnych, ale gaz podziemnymi kanałami glebowymi przedostawał się również do domowych piwnic. Zabezpiecza przed tym obecnie ich murowanie oraz uszczelnienie. Wbrew pozorom niewielkie powierzchnie mofety wcale nie oznaczają, że jest ona bezpieczna. Nachylanie się nad nią i wdychanie gazu może być śmiertelnie niebezpieczne – zawartość tlenu około 20 cm nad mofetą wynosi zaledwie 0,5 procenta.

Mapa