Żydowski cmentarz w Muszynie

W południowo-wschodniej Polsce znajduje się malownicza miejscowość – Muszyna, która znana jest wśród turystów przede wszystkim jako duży ośrodek narciarski. Ze względu na swoje położenie, Muszyna może się pochwalić także ciekawą historią, po której zostało do dzisiaj wiele miejsc wartych zobaczenia. Jednym z nich jest stary żydowski cmentarz zlokalizowany niedaleko ulicy Ogrodowej.

Położenie

Muszyński kirkut położony jest na uboczu, we wschodniej części miasta. By do niego trafić, należy kierować się z centrum miejscowości ulicą Ogrodową i za numerem 38 odbić na ścieżkę odchodzącą na wschód, między kolejnymi zabudowaniami. Droga zaczyna się stopniowo zwężać oraz ginąć w lesie. Po kilku minutach spaceru można już wypatrzeć na zboczu cmentarz. Jego łączna powierzchnia nie przekracza 0,5 hektara.

Historia

Żydzi do Muszyny przybyli prawdopodobnie z Nowego Sącza w końcówce XIX stulecia. W latach 20. ubiegłego wieku podczas spisu powszechnego, mieszkało ich tu ponad 400. W czasie II wojny światowej zostali wysiedleni, a następnie trafili do obozów koncentracyjnych. W czasie, gdy mieszkali w Muszynie założyli niewielki cmentarz. Dokładna data wyznaczenia kirkutu nie jest jednak znana. Cmentarz podzielony jest na dwie części: starszą po lewej stronie od bramy i nowszą – po prawej. Widoczny jest rzędowy układ macew.

Cmentarz obecnie

Jest miejsce mało znane i częściowo z tego powodu bardzo malownicze i spokojne, gdzie rzadko można kogokolwiek spotkać. Cały teren jest ogrodzony oraz mocno zarośnięty przez zieleń. Pod nowym ogrodzeniem można jeszcze gdzieniegdzie znaleźć fragmenty oryginalnego muru. Mimo wszystko stan samych nagrobków jest dobry, biorąc pod uwagę, że od lat nie odbywały się tu żadne większe prace renowacyjne. W połowie lat 90. ubiegłego wieku odnowiono tylko kilka nagrobków, pojawiły się także niewielkie tablice z informacjami. Na większości z macew zachowały się także inskrypcje w języku hebrajskim. W ramach inwentaryzacji cmentarza przeprowadzonej przez pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego doliczono się 84 nagrobków, z których zostały odczytane daty śmierci oraz nazwiska zmarłych.

Mapa