Zamek książąt mazowieckich w Płocku

Zamek książąt mazowieckich w Płocku

Zamek książąt mazowieckich w Płocku to gotycka budowla wzniesiona za czasów panowania Kazimierza Wielkiego, będąca siedzibą książąt mazowieckich do końca XV wieku. Aktualnie zachowane są dwie wieże – zegarowa i szlachecka – które wraz z budynkami dawnego opactwa benedyktyńskiego są wpisane do rejestru zabytków.

Historia

Zamek, którego pozostałości możemy podziwiać po dzień dzisiejszy to ostatni etap przekształcania się tego terenu. Pierwsze murowane wzmocnienia pojawiły się na Wzgórzu Tumskim prawdopodobnie już za czasów księcia mazowieckiego Bolesława II. Jednak to Bolesław Chrobry zbudował tam piętrowe romańskie palatium z izbami mieszkalnymi i kaplicą, które w 1075 roku, po powstaniu w Płocku biskupstwa, zostało przeznaczone na kościół. Wówczas Władysław Herman nakazał wybudować większe palatium, które z czasem doczekało się drewniano – ziemnych obwarowań. Dopiero, gdy po śmierci Bolesława III, zgodnie z przedśmiertną obietnicą włodarzem tych terenów został Kazimierz Wielki zbudował on na miejscu dawnych umocnień murowaną twierdzę, która aż do końca XV wieku była zamieszkiwana przez ród książąt mazowieckich.

Po inkorporacji Księstwa Płockiego w 1495 roku zamek ten opustoszał i zaczął niszczeć, a osunięcie się nadwiślańskiej skarpy spowodowało, że część królewskich zabudowań zniknęła. Po odnowieniu budowli przez Zygmunta I Starego część posiadłości zamieszkiwali płoccy Benedyktyni, a drugą część stanowiły królewska kamienica otoczona zabudowaniami gospodarczymi. Po opuszczeniu tego miejsca przez Benedyktynów (1781 r.) i przybyciu Prusaków część murów zamkowych została rozebrana. W drugiej połowie XIX wieku mieściło się tam seminarium duchowne i gimnazjum dla dziewcząt, a w czasie wojny prywatne mieszkania.

Pozostałości średniowiecznych zabudowań

Po wojnie zabytek odrestaurowany i w 1973 roku przekazano na siedzibę Muzeum Mazowieckiego. Oprócz dwóch wież ocalał również mur, prawdopodobnie najstarszy w Polsce północnej – pamiątka po czasach Władysława Hermana. Między wieżami znajdują się XVII – wieczne budynki opactwa Benedyktynów. W południowo – wschodniej części kompleksu stoi XII – wieczna katedra – siedziba diecezji płockiej, która w wyniku prac renowacyjnych stanowi zlepek architektury romańskiej, gotyckiej i renesansowej.

Dawny zamek jest aktualnie własnością kościelną i jego zwiedzanie jest niemożliwe.

Mapa