Zamek Królewski w Radomiu

Radomski zamek nie ma nic wspólnego z wielkimi budowlami warownymi lub reprezentacyjnym Wawelem bądź zamkiem królewskim w Warszawie. W przeszłości pełnił jednak niezwykle ważną rolę, rezydowali tu kasztelanowie, przez kilka miesięcy także królowe wędrujący po Polsce, swoją siedzibę mieli tu liczni książęta, w tym Kazimierz Jagiellończyk – patron miasta. Współcześnie z zamku pozostało niewiele, ale i tak na trwałe zapisał się w historii Radomia.

Budowa zamku

Zamek Królewski w Radomiu powstał w latach 1340-1350 z polecenia i dzięki fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Wraz z zamkiem rozpoczęto budowę murów oraz wież obronnych, które nie zachowały się w całości do naszych czasów. Zamek był bardzo mały – składał się z dwóch niewielkich budynków (piętrowych), z których mniejszy przeznaczony był na prywatne mieszkanie króla (tak zwany Dom Wielki), w drugim mieściły się pokoje dla jego dworzan oraz pomieszczenia gospodarcze. Dopiero w XV wieku zamek uległ gruntownej rozbudowie i powiększył się prawie czterokrotnie. W tym samym czasie „odcięto” go od miasta, zyskał własne mury obronne oraz przynajmniej dwie wieże ulokowane przy bramach.

Druga gruntowna przebudowa zamku, która nadała mu styl renesansowy, miała miejsce na początku XVI wieku, trzecia ponad sto lat później (dostosowano ją wtedy do mieszczącej się tutaj siedziby biskupa). Ostatnia poważna modernizacja odbyła się w II połowie XVIII wieku, kiedy wyburzono górne piętro Domu Wielkiego, a dolne pomieszczenia królewskie zamieniono na kilka mniejszych pokoi mieszkalnych. W zamku, który przez kolejne dekady stopniowo niszczał, utworzono na jakiś czas archiwum i siedzibę późniejszych władz zaborczych.

Zamek dzisiaj

Obecnie zamek w Radomiu to zaledwie kilka metrów zewnętrznego muru oraz fragment dawnej bramy wjazdowej. Zachowana fragmentarycznie część mieszkalna została zaadaptowana przez pobliski kościół farny na plebanię. W II połowie XX wieku prowadzono tu gruntowne prace archeologiczne oraz restauracyjne. Przez zamkiem znajduje się niewielki placyk z ławkami i metalowym modelem ukazującym wygląd zamku w czasach jego świetności. Fragmenty muru, bramy oraz części mieszkalnej można swobodnie oglądać z zewnątrz, znajdują się na nich pamiątkowe tablice oraz krótkie informacje dotyczące historii zamku.

Mapa