Pomnik Trzech Krzyży w Gdańsku

Pomnik Trzech Krzyży w Gdańsku

Pomnik Trzech Krzyży, a właściwie Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 to symbol ważny nie tylko dla Gdańska, ale dla całego kraju. Trzy wysokie krzyże wznoszące się na kilkadziesiąt metrów ponad Placem Solidarności niedaleko Bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej, przypominają o dawnych wydarzeniach i osobach, które przyczyniły się do upadku komunizmu.

Historia

Pierwszym, który wysunął postulat budowy pomnika był Henryk Lenarciak w 1971 roku, który pełnił wtedy rolę przewodniczącego jednej z rad oddziałowych Związku Zawodowego Metalowców. Minął wtedy ledwie rok od brutalnego spacyfikowania protestów przez milicję oraz wojsko. Niestety, sytuacja polityczna nie pozwoliła na rozwinięcie tego tematu przed 1980 rokiem, gdy podpisano porozumienia sierpniowe. Dopiero wtedy zaczęto zbierać fundusze i zawiązany został komitet budowy pomnika, na którego czele stanął właśnie Henryk Lenarciak. Komitet narzucił sobie niespotykane tempo prac i już 17 września 1980 roku rozpoczęto prace przy pomniku. Odsłonięto go niedługo później, bo 16 grudnia – równo 10 lat po tragicznych wydarzeniach na Wybrzeżu.

Prace nad projektem próbowały opóźniać władze PRLu które starały się także wpływać na sam wygląd pomnika. Miała się tam znaleźć m. in. tablica poświęcona milicjantom, którzy również wtedy zginęli w Stoczni Gdańskiej. Pojawił się jednak silny opór ze strony działaczy. Protestowała m. in. Anna Walentynowicz. Ostatecznie więc prace przebiegały wg pierwotnego harmonogramu i projektu.

Projekt pomnika

Na Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 składają się trzy wysokie na 42 metry krzyże. Każdy z nich waży około 36 ton. Na szczycie każdego z nich zawisła kotwica o wadze 2 ton. W dolnej części pomnika znajdują się płaskorzeźby wykonane z brązu, wg projektu Ryszarda Pelplińskiego oraz Elżbiety Szczodrowskiej. Na murze obok pomnika znajduje się również cytat z Psalmu 29, a także fragmenty wiersza Czesława Miłosza. Później pojawiły się także tablice upamiętniające inne, krwawe wydarzenia z lat 1956, 1970, 1980 i 1981.

Pomnik obecnie

Dzisiaj jest to miejsce bardzo ważne dla wszystkich Gdańszczan, jak i wszystkich mieszkańców naszego kraju. Przybywali tu prezydenci i premierzy z różnych państw, by oddać hołd zamordowanym w czasach PRL-u. Był tu również papież Jan Paweł II podczas jednej ze swoich pielgrzymek. Obecnie historię tego miejsca, jak i samych strajków najlepiej poznawać w Europejskim Centrum Solidarności, które kilka lat temu wybudowano tuż obok pomnika.

Mapa