Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Upamiętniając bezimiennych obrońców

Znajdujący się na placu marszałka Józefa Piłsudskiego grób-pomnik powstał jako upamiętnienie poległych w walce o wolność i niepodległość Polski. Sam pomysł na stworzenie takiego miejsca pojawił się w 1921, po tym jak rok wcześniej w Paryżu powstał pierwszy na świecie grób nieznanego żołnierza upamiętniający półtora tysiąca żołnierzy, którzy zginęli w czasach I Wojny Światowej. Warszawski odpowiednik, zawierający szczątki żołnierza polskiego walczącego pod Lwowem odsłonięto 2 listopada 1925 pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Zachowana trójarkadowa część budynku stanowi dzisiejszy obraz pomnika. Pod koniec II Wojny Światowej pałac został niemal doszczętnie zniszczony w wyniku wysadzenia. W latach 1990-91 zmianie uległ wystrój grobu. Płonie tam wieczny znicz, a wartę honorową pełnią żołnierze z Batalionu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego. W święta państwowe następuje uroczysta zmiana warty z udziałem władz państwa i najważniejszych osobistości. Odbywają się przemówienia, składane są wieńce, a uroczystości najczęściej transmituje na żywo telewizja publiczna.

Burzliwa historia pomnika

„Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę” – widniejący na płycie grobu napis jest symbolem największego poświęcenia, oznacza bowiem anonimowe oddanie życia za swój kraj. Początkowa koncepcja lokalizacji grobu zakładała utworzenie pomnika w okolicach Cytadeli, Fortu Legionów, a nawet przy Moście Poniatowskim. Ostatecznie jednak wybrano Pałac Saski. Eksplozja, która doszczętnie go zniszczyła oszczędziła środkową część arkad, wokół których znajdował się grób. Stało się tak z uwagi na niewykonanie rozkazu przez niemieckiego żołnierza podkładającego ładunki wybuchowe. Wychowywany był on bowiem w duchu wartości i przywiązania do tradycji doskonale wiedząc, co znajduje się pod pałacem, który ma zniszczyć. Wystające gołe cegły po bokach częściowo zniszczonych arkad mają przypominać, że była to niegdyś część większej całości.