Baszta Jacek w Gdańsku

Baszta Jacek to jeden z charakterystycznych punktów Gdańska. Jest częścią ciągu fortyfikacji głównego miasta. Zlokalizowana jest w okolicy Podwala Staromiejskiego i Targu Drzewnego. Ta gotycka, wysoka na 36 m budowla aktualnie posiada 8 kondygnacji z pozostałościami stanowisk strzelniczych na każdym z nich.

Historia

Pierwsze wzmianki o istnieniu Baszty Jacek pojawiają się około 1400 r. Zbudowano ją na planie ośmioboku. Jej prawdopodobnym przeznaczeniem była obserwacja przedpola w razie najazdu od strony starego miasta. Wszystko to dlatego, że nie posiadało ono wtedy własnych punktów obserwacyjnych. Baszta była świetnym miejscem do ostrzału wrogów. Prawdopodobnie miała znaczenie jako „ostatni punkt oporu”. Ponadto jej sklepiony loch pełnił funkcje magazynu żywności dla obrońców miasta.

Gdy Baszta Jacek przestałą pełnić funkcję obronną, w 1556 r. dobudowano jej wysoki dach namiotowy. Kolejne zmiany w konstrukcji baszty miały miejsce dopiero po II wojnie światowej, ponieważ w czasie jej trwania została zniszczona. W latach 1945-1955 odbudowywano basztę na kształt z 1556 r. Odwzorowano jej wygląd z dobrze zachowanych XVI-wiecznych rycin. Ostatnia duża renowacja baszty miała miejsce w 2016 r. Odnowiono elewację, stolarkę okienną i drzwiową, izolację budynku oraz wyremontowano klatkę schodową.

Baszta nosiła kiedyś żartobliwą nazwę „Kiek in de Kök” co oznaczało „Patrz od kuchni” i związane było z nieistniejącą aktualnie Basztą Dominikańską. To właśnie ona nosiła pierwotnie tę nazwę, gdyż z jej okien podglądać można było życie w klasztornej kuchni. Gdy przestała istnieć w XIX w. nazwa ta przeniosła się na Basztę Jacek.

Baszta Jacek obecnie

Od 1962 r. w baszcie powstał zakład fotograficzny, który istnieje po dziś dzień. Ponadto na baszcie zachowały się oryginalne ceglane arkady osłaniające machikuły, czyli ganki bojowe. Niestety baszta nie jest dostosowana do zwiedzania. Z zewnątrz zachwyca jednak swoją okazałością i świetnym stanem, więc warto przedłużyć swój spacer po Gdańsku i udać się pod basztę.

Czy wiesz, że...?

Obecna nazwa baszty została jej nadana po 1945 r. Odnosi się do postaci św. Jacka Odrowąża, który był pierwszym dominikaninem przybyłym do Gdańska w 1227 r. na zaproszenie Świętopełka. Jej położenie nawiązuje do najdawniejszej historii tego miejsca, gdyż w tym miejscu zlokalizowany był nieistniejący już kościół św. Mikołaja.

Mapa