Willa Koliba Muzeum Stylu Zakopiańskiego w Zakopanem

Willa Koliba to zabytkowy budynek wzniesiony pod koniec XIX wieku w stylu zakopiańskim według projektu samego Stanisława Witkiewicza. W gwarze góralskiej nazwa Koliba oznacza szałas pasterski. W pierwotnych zamierzeniach budynek miał być skromną chatą, mogącą pomieścić zbiory etnograficzne dla jednego ziemianina z Podola. Od 1993 roku w willi mieści się Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza, będące jednym z oddziałów Muzeum Tatrzańskiego im. dra. Tytusa Chałubińskiego.

Styl zakopiański

Zamiast skromniej góralskiej chaty powstała wspaniała zakopiańska willa. We wschodnim skrzydle znajdowała się izba góralska gromadząca zbiory etnograficzne, natomiast w piętrowym skrzydle zachodnim oddzielonym od izby sienią, na parterze został wydzielony m.in. salon i sypialnia, a na piętrze druga sypialnia i pokój dla służącego.

Ulica Kościeliska, przy której znajduje się chata to najstarsza ulica Zakopanego obfitująca w wiele zabytkowych chat i góralskich zagród, które pozwolą na lepsze zrozumienie idei Witkiewicza. W połowie XIX wieku nie chcąc dopuścić do dominacji w architekturze stylu szwajcarskiego lub tyrolskiego rozpoczął walkę i staranie o stworzenie wyjątkowego, regionalnego stylu z Podhala. Po śmierci Zygmunta Gnatowskiego – kolekcjonera, z którego inicjatywy powstała chata, z czasem popadała ona w zapomnienie. Jedynie cenne zbiory etnograficzne zgodnie z jego wolą zostały przekazane Muzeum Tatrzańskiemu.

Podczas prac remontowych rozebrano większość zabytkowych pieców, zmieniono stylowe, unikatowe podłogi, także wystrój elewacji, a we wnętrzu pojawiły się motywy charakterystyczne dla art deco. W czasie II wojny światowej stała się siedzibą Hitlerjugend i przetrwała ten okres bez zniszczeń. Po zakończeniu okupacji we wnętrzach willi znajdował się hotel, a później dom dziecka. W kolejnych latach podjęto próby gruntownej odnowy, a po stu latach od jej wybudowania powstało muzeum. W pięciu pokojach najstarszej części urządzono, zgodnie z ich pierwotnymi funkcjami: jadalnię, salon i sypialnię na parterze oraz pokój Gnatowskiego i pokój służącego na piętrze. Do chaty powróciły wszystkie eksponaty zgromadzone przez Gnatowskiego, a także inne meble, dekoracje oraz wyroby rzemieślnicze nawiązujące do stylu zakopiańskiego, które powstawały w czasie jego największego rozkwitu.

Informacje dla turystów

Muzeum Stylu Zakopiańskiego jest unikatowym miejscem na mapie Polski, w którym, turyści mogą poznać dzieje, założenia i osiągnięcia pierwszej teoretycznie i praktycznie opracowanej, a także realizowanej koncepcji polskiego stylu narodowego opartego na budownictwie i zdobnictwie górali podhalańskich. Zwiedzanie willi możliwe jest od wtorku do soboty w godzinach 10:00 – 18:00, a w niedziele 9:00 – 15:00. Cena biletu normalnego wynosi 7 zł, natomiast ulgowego – 5,50 zł. Istnieje możliwość zwiedzania z przewodnikiem za dodatkowe 20 zł.

Mapa