Pałac Spiski w Krakowie

Pałac Spiski zlokalizowany jest w Krakowie przy Rynku 34. Powstał w XVIII w. z połączenia i przebudowy dwóch kamienic. W ciągu 400 lat przeszedł wiele zmian, modernizacji. Ta zabytkowa kamienica, która w swoich progach gościła króla Jana III Sobieskiego.

Historia

Pałac Spiski powstał w XVIII w. Pierwotnie właścicielem kamienic stał się Sebastian Lubomirski, czyli żupnik i dziedziczny starosta spiski. Nadał im jednolity wygląd rezydencji oraz nazwał ją „Pałacem Spiskim”. Była to dwukondygnacyjna budowla składająca się z sześciu pomieszczeń. Budynek zachwycał okazałą fasadą, dwoma wejściami, kolumnami i dużymi balkonami. Gdy pałac odbudowywano po pożarze w 1809 r., żaden z tych elementów nie został przywrócony. Od 1787 r. starano się stworzyć w nim namiastkę teatru, wystawiano więc polskie sztuki i niemieckie spektakle cyrkowe.

Kiedy w 1796 r. Kraków zajęli Austriacy, mieszkańcem pałacu stał się gubernator terenów przyłączonych do monarchii Habsburgów, który po krótkim czasie uciekł z niego konno, krzycząc, że jest ścigany przez pułkownika Ruchawkę. Następnym gospodarzem budynku był delegat rządu austriackiego. W czasie trwania zaborów pałac pełnił funkcje siedziby władz austriackich, a na jego parterze mieściły się eleganckie sklepy. Od roku 1909, przez dekadę, w Pałacu Spiskim działało pierwsze krakowskie kino.

W latach 30-tych XIX w. Pałac Spiski stał się własnością ordynata mysłowickiego. Zgromadził on w pałacu cenną kolekcję obrazów, antycznych mebli, starej broni, a także drobnych zabytków egipskich i etruskich. Z biegiem lat utracił budynek, który w roku 1877 powrócił w ręce Lubomirskich. Tuż przed wybuchem I wojny światowej mieścił się tu sklep towarów kolonialnych i lokal „śniadankowy” firmy Antoniego Hawełki. W 1902 r. górne kondygnacje budynku przeznaczono na żeńskie gimnazjum, które funkcjonowało aż do 1939 r. Po zakończeniu II wojny światowej pałac przejęły związki zawodowe.

Pałac Spiski obecnie

Z powodu wielu prac konserwatorskich i remontów Pałac Spiski aktualnie nie przypomina swojego pierwowzoru. Namiastkę dawnych lat stanowi działająca od 1913 r. restauracja „Hawełka”. Ponadto w budynku znajduje się hotel oraz sklep spożywczy. Po dziś dzień w Pałacu podziwiać można salę, którą zdobią malowidła Włodzimierza Tetmajera. Opowiadają one o losach Jana Twardowskiego. Przed Pałacem Spiskim znajduje się studzienka. Postawiono ją ku pamięci Walentego Badylaka, który w tymże miejscu w 1980 r. podpalił się w ramach protestu w sprawie zatajania zbrodni katyńskiej.

Mapa