Biała Synagoga i Dom Talmudyczny w Sejnych

Sejny to miasteczko nie tylko o urokliwych walorach przyrodniczy, ale również bogatej historii, która objawia się w obfitej gamie zabytków i zabudowy urbanistycznej. Niewątpliwie na kształt kultury i wygląd miasta wpływ miało duże zróżnicowanie kulturowe oraz wpływy różnych grup etnicznych. W Sejnach znajdują się dwie zabytkowe synagogi: Biała oraz tak zwany Dom Talmudyczny.

Historia Żydów w Sejnach

W XVIII wieku Sejny były najważniejszym miastem na północ od Biebrzy. Swój rozwój zawdzięczają przede wszystkim prężnie rozwijającej się dziedzinie handlu oraz dochodom płynącym z odpustu. Jednak pół wieku później pozycja miasteczka stała się zagrożona, na skutek lokacji w pobliżu – Krasnopola. Dominikanie doszli więc do wniosku, że utrzymanie obecnego stanu będzie możliwe tylko poprzez kontynuowanie rozwoju handlu, do którego najlepiej nadają się Żydzi. Duchowni podjęli starania, w celu uzyskania prawa do osiedlania się w mieście ludności żydowskiej. W 1778 roku fundują dla nich synagogę.

Biała Synagoga

Wzniesiony dom modlitwy był drewnianą konstrukcją, a największą zasługę jej wybudowania przypisuje się przełożonemu zakonu Dominikanów - księdzu Bortkiewicz. Obecny wygląd synagogi zaczął się kształtować w 1885 roku z inicjatywy miejscowego rabina. Jego następcą został filozof religijny, który założył również szkołę talmudyczną. Działania II wojny światowej doszczętnie zrujnowały świątynię. Po jej zakończeniu budynek przy ulicy Józefa Piłsudskiego został przebudowany na remizę strażacką, gdzie między innymi magazynowano nawozy sztuczne. Po etapie niszczenia, w 1978 roku rozpoczęto remont, który trwał ponad 9 lat. W 1988 roku budynek po konserwacji stał się siedzibą Gminnego Ośrodka Kultury. Obecnie odbywają się tu spektakle, wystawy i koncerty przygotowywane przez Ośrodek „Pogranicze - sztuk, kultur, narodów”. W pobliżu ośrodka znajduje się archiwum oraz biblioteka.

Dom Talmudyczny

Synagoga w Sejnach, zwana Domem Talmudycznym, znajduje się naprzeciwko Białej Synagogi. Budowla została wzniesiona w latach 60. XIX wieku na miejscu starego domu modlitw. Oprócz sali modlitewnej w budynku znajdowała się jesziwa, czyli swego rodzaju szkoła talmudyczna kierowana dla nieżonatych studentów oraz biura zarządu gminy żydowskiej. Podczas II wojny światowej budowla została zniszczona. Po jej zakończeniu budynek pełnił świeckie funkcje, między innymi zakładu obuwniczego, dlatego czasami bywa nazywany „papuciarnią”. Obecnie synagoga jest domem kultury.

Mapa

noclegi w Sejnach

noclegi w Sejnach

Byłeś tam? Podziel się wrażeniami!