Baszta Sandomierska w Krakowie

Baszta Sandomierska, obok Senatorskiej i Złodziejskiej, należy do kompleksu 3 baszt na wzgórzu wawelskim. Są to świetnie zachowane „baszty ogniskowe” z połowy XV w. Składa się ona z 8 kondygnacji, a jej budulcem jest dziki wapień oraz cegły.

Historia Baszty Sandomierskiej

Baszta Sandomierska powstała za panowania Kazimierza Jagiellończyka. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1462 r. Wtedy to na wzgórzu obok niej ścięto 6 rajców po zamordowaniu przez mieszczan magnata Jędrzeja Tęczyńskiego. Baszta pełniła funkcje obronne rezydencji królewskiej. W XVI-XVII w. przeprowadzono przebudowę baszty, w celu przekształcenia jej na kwatery dla pachołków starościńskich.

Nieremontowany przez lata obiekt w XVIII w. był w bardzo złym stanie. W roku 1856 rozpoczęła się przebudowa baszty przez Austriaków. Zmieniono dach i dobudowano klatkę schodową. Modernizacje te usunięto w latach 1911-1914. Ostatnie prace konserwatorskie w baszcie zakończyły się w roku 2004. Poddano rekonstrukcji 3 wykusze strzelnicze praz ganek na trzecim piętrze. Ponadto wykonano zewnętrzne schody i przywrócono pierwotny układ stropów w górnej kondygnacji.

Obok baszty znajdują się mury obronne wykonane z kamienia. Odbudowano je w latach powojennych na podstawie fundamentów z XIV w. Obok muru znajduje się ujście kanału, którym konfederaci barscy dostali się na Wawel w 1772 r.

Punkt widokowy

Na trzecim piętrze odnaleziono elementy świadczące o tym, że baszta pełniła również funkcje mieszkalne. Zapewne była więzieniem dla szlachty z ziemi sandomierskiej. Uważano, że cele na wysokich kondygnacjach przeznaczone są dla dobrze urodzonych i odbywają oni tutaj karę honorową.

Obecnie baszta sandomierska pełni funkcje punktu widokowego oraz atrakcji turystycznej. Zwiedzanie baszty wymaga pokonania 137 stopni, ale w nagrodę za trud podziwiać można z niej przepiękną panoramę Krakowa.

Zwiedzanie

Baszta czynna jest codziennie od 1 maja do 30 września. Od maja do czerwca czynna jest w godzinach 10:00-18:00, w lipcu oraz sierpniu od 10:00 do 19:00, we wrześniu od 10:00 do 17:00. W przypadku dobrej pogody w październiku baszta udostępniana jest zwiedzającym w weekendy w godzinach 10:00-17:00. Wstęp na basztę kosztuje 4 zł.

Mapa