Twierdza Toruń

Myśląc o twierdzy, zdecydowana większość osób wyobrazi sobie spory budynek na kształt pałacu lub zamkową warownię rodem ze średniowiecznych filmów wojennych. Ewenementem na skalę polską i europejską okazuje się więc Twierdza Toruń, która twierdzą jest nie tylko z nazwy – posiada ponad 22 km fortyfikacji obronnych i prawie 200 różnych budynków wojskowych oraz strategicznych. Toruńska twierdza to twierdza pierścieniowa.

Budowa twierdzy

Prusy po kongresie wiedeńskim inwestowały ogromne sumy pieniędzy w Toruniu, rozpoczynając w roku 1825 roku budowę pierwszego z dziewięciu fortów Twierdzy Toruń (Fort św. Jakuba). Wyburzono część dawnych murów i kościołów, rozbudowano Koci Bastion oraz bramy wjazdowe do miasta. Fort św. Jakuba był zlokalizowany w centralnej części miasta, a jego bezpośrednim zadaniem była ochrona toruńskiej aglomeracji. Kolejne forty niejako dobudowywano do tego pierwszego, tworząc wokół niego specyficzny pierścień.

Forty mieściły zarówno budynki wojskowe, koszarowe, artyleryjskie, składy żywności, jak i cały szereg budynków użyteczności publicznej – urzędy, dworce, targi oraz mieszkania dla pruskich urzędników. Masowa rozbudowa obwarowań toruńskich rozpoczęła się jednak dopiero w latach 80-tych XIX wieku. Między 1878 a 1893 rokiem rozbudowano osiem nowych fortów piechoty, artylerii i rozpoczęto budowę tras podziemnych.

Znaczenie turystyczne

Forty przetrwały do dzisiejszych czasów, zmieniając jednak swoje przeznaczenie z wojskowego na cywilny. Warto podkreślić ogromne znaczenie turystyczne Twierdzy Toruń. Ze względu na swoją wielkość – 22 km łącznej długości obwarowań i prawie 44 km tras turystycznych w obrębie samej twierdzy – stanowi ona największy tego typu system obronny w Europie. Jest miejscem przyciągającym rokrocznie tysiące turystów, ciekawych zwiedzania od zewnątrz i od wewnątrz najważniejszych obiektów fortyfikacyjnych, podziemia, fosy oraz wałów obronnych.

Zwiedzanie

Zwiedzać twierdzę z zewnątrz można bez najmniejszego problemu, bo stanowi ona jednolitą część miasta. Niektóre z fortyfikacji zostały zamienione na hotele, sklepy, biura, obiekty mieszkalne, inne mieszczą szkoły i instytucje kulturalne. Do zwiedzania wewnętrznego dopuszczone są jedynie niektóre obiekty jak Muzeum Etnograficzne czy Galeria Sztuki Wozownia.

Mapa